فصل هجدهم
آموزش و پرورش
(نيمهٴ دوم سدهٴ چهاردهم)
توجه. تنها يادداشتهاي اصلي مربوط به آموزش و پرورش در اين فصل آمدهاست. بسياري از افراد كه ميتوان آنان را مربي خواند ــ ولي در وهلهٴ اول كار ديگري داشتهاند، از قبيل فيلسوفان، مورخان، و غيره ــ در فصلهاي ديگر مورد بحث قرار گرفتهاند. براي بررسي كلي آموزش و پرورش ¿ قسمت ((د)) از فصل پانزدهم. اطلاعات بيشتر درمورد مربيان مذكور در آن بخش را به كمك فهرست پايان كتاب ميتوان بهدست آورد.
الف. قلمرو مسيحيت
1. پيدايش دانشگاههاي تازه
در نيمهٴ اول سدهٴ چهاردهم ده دانشگاه تازه ايجاد شد و در نيمهٴ دوم هم تقريباً همان تعداد (يازده تا). اطلاعات اساسي دربارهٴ هريك از اين موٴسسات تازه در زير ميآيد.
وشقه (1354)
وشقه (اوئسكا) در آراگون جايي است كه سرتوريوس در حدود سال 77 مدرسهٴ زودپايي را در آن ايجاد كرد. در سال 1354 پدروي چهارم1، در وشقه دانشگاهي براي اتباع آراگوني خويش تأسيس كرد، زيرا تصور ميشد دانشگاه قديميتر لريدا (تأسيس سال 1300؛ مقدمه 2، 1752) در وهلهٴ اول براي برآوردن نيازهاي كاتالونياييهاست. ولي رقابت لريدا (لارده) چنان نيرومند بود كه دانشگاه تازه هرگز چندان اعتباري نيافت. خوان اول (شاه 1387 ـ 1395)، در اواخر پادشاهياش در سال 1394 بر آن شد تا بخشي براي مطالعات لانگدوكي ايجاد كند و اين طرح